Yapay Zeka
Kısa cevap: Yapay zekâ araçlarına müşteri adı, telefonu, sipariş geçmişi ya da yazışması gibi kişisel veri yüklemek KVKK kapsamında bir veri işleme faaliyetidir; araç yurt dışında çalışıyorsa yurt dışına aktarım kuralları da uygulanır. Güvenli yol, veriyi mümkünse anonimleştirmek, sözleşmeli kurumsal sürümleri kullanmak, saklama ayarlarını kontrol etmek ve çalışanlar için yazılı bir kullanım politikası belirlemektir.
Son güncelleme: Kasım 2026 · Ritz Marketing ekibi
Bir çalışan, müşteri şikâyetlerini özetletmek için yüzlerce e-postayı bir sohbet aracına yapıştırıyor. Bir başkası kampanya segmenti çıkarmak için müşteri listesini tablo olarak yüklüyor. Niyet iyidir, iş hızlanır; ama o dosyadaki adlar, telefonlar ve sipariş geçmişi artık başka bir şirketin sunucusundadır ve bu sunucu çoğu zaman Türkiye dışındadır.
Kişisel Verileri Koruma Kurumu bu konuya Kasım 2025’te yayımladığı Üretken Yapay Zekâ ve Kişisel Verilerin Korunması Rehberi (15 Soruda) ile doğrudan değindi. Rehberin temel mesajı açık: 6698 sayılı Kanun teknolojiden bağımsız bir çerçeve sunuyor; yapay zekâ sisteminin yaşam döngüsünde herhangi bir şekilde kişisel veri işleniyorsa Kanun uygulanıyor.
Bu yazıda hangi bilgilerin kişisel veri sayıldığını, 2024 değişikliğinden sonra yurt dışına aktarım kurallarını, anonimleştirmeyi, kurumsal sürümleri ve çalışan politikasını işletme sahibinin gözüyle anlatıyoruz. KVKK uyumlu pazarlamanın genel çerçevesi için 2025 Müşteri Veri Yönetimi: KVKK Uyumlu Pazarlama yazımıza da göz atabilirsiniz.
Yapay zekâ aracına hangi bilgiler yüklenince KVKK devreye girer?
Bir kişiyi doğrudan ya da dolaylı olarak tanımlamaya yarayan her bilgi kişisel veridir; bu bilgiyi bir yapay zekâ aracına yazmak, yapıştırmak ya da dosya olarak yüklemek veri işlemedir. Pazarlama ve satış ekiplerinin araçlara en sık yüklediği kişisel veriler şunlar:
Müşteri listeleri: ad, soyad, telefon, e-posta, şehir
Sipariş ve ödeme geçmişi, sadakat programı bilgileri
Müşteri yazışmaları, şikâyetler, çağrı kayıtları ve toplantı notları
Fotoğraf, ses kaydı ve videolar
Sağlık bilgisi ve biyometrik veri gibi özel nitelikli veriler; klinikler, güzellik merkezleri ve danışmanlık hizmetleri için özellikle önemli
KVKK rehberi iki noktaya ayrıca dikkat çekiyor. Birincisi, girdide kişisel veri olmasa bile aracın çıktısında kişisel veri niteliği taşıyan bilgiler ortaya çıkabilir. İkincisi, modelin çalıştırılması, çıktının kullanılması ya da çıktının modeli geliştirmek için kullanılması gibi faaliyetler ayrı birer veri işleme faaliyeti olabilir ve her biri için ayrı işleme şartı belirlemek gerekebilir.
Yurt dışında çalışan bir yapay zekâ aracı kullanmak yurt dışına aktarım sayılır mı?
Çoğu zaman evet. KVKK rehberi, Türkiye’de faaliyet gösteren bir veri sorumlusunun yurt dışında yerleşik bir hizmet sağlayıcı aracılığıyla yapay zekâ sistemi kullanması ve kişisel verilerin bu yolla yurt dışına aktarılması durumunda Kanun’un 9. maddesine ve ilgili yönetmeliğe uyulması gerektiğini açıkça yazıyor.
Kurallar 2024’te değişti. KVKK’nın duyurusuna göre 12 Mart 2024 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 7499 sayılı Kanun’la 9. madde yeniden düzenlendi ve değişiklikler 1 Haziran 2024’te yürürlüğe girdi. Uygulama esasları ise 10 Temmuz 2024 tarihli ve 32598 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kişisel Verilerin Yurt Dışına Aktarılmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik ile belirlendi. Yeni sistem üç kademeli:
Kademe | Ne demek | Yapay zekâ aracı açısından anlamı |
1. Yeterlilik kararı | Kurul’un bir ülke, sektör ya da uluslararası kuruluş için verdiği ve Resmî Gazete’de yayımlanan karar | Verinin gittiği ülke için yeterlilik kararı varsa, işleme şartlarından biri de sağlanarak aktarım yapılabilir |
2. Uygun güvenceler | Standart sözleşme, bağlayıcı şirket kuralları ya da taahhütname gibi araçlar; ilgili kişinin o ülkede de hak arayabilmesi gerekir | Hizmet sağlayıcıyla Kurul’un ilan ettiği standart sözleşmenin imzalanması ve beş iş günü içinde Kurum’a bildirilmesi |
3. Arızi aktarım | Yeterlilik kararı ve uygun güvence yoksa, yalnızca arızi olmak kaydıyla sayılan istisnai hâller (ör. olası riskler hakkında bilgilendirilmiş açık rıza) | Çalışanların her gün kullandığı bir araca sürekli veri gitmesi için güvenilir bir dayanak olmaz |
Standart sözleşme seçeneğinde bildirim adımını atlamayın. KVKK’nın 25 Ekim 2024 tarihli duyurusuna göre standart sözleşme imzalandıktan sonra beş iş günü içinde Kurum’a bildirilmeli ve bildirimler Standart Sözleşme Bildirim Modülü üzerinden yapılıyor. Hizmet sağlayıcının sunduğu sözleşme ve veri işleme eklerinin bu gereklere uyup uymadığını bir hukukçuyla değerlendirin.
Anonimleştirme yapay zekâ kullanımında sorunu çözer mi?
Gerçekten anonim hâle getirilmiş veri artık kişisel veri sayılmaz; bu yüzden en güçlü korumadır. Ama bir metinden yalnızca adı silmek çoğu zaman anonimleştirme değildir.
Kanun anonim hâle getirmeyi, kişisel verilerin başka verilerle eşleştirilse bile hiçbir surette kimliği belirli ya da belirlenebilir bir kişiyle ilişkilendirilemeyecek hâle getirilmesi olarak tanımlıyor (6698 sayılı Kanun md. 3). Bir müşteri yazışmasından adı silseniz bile sipariş numarası, ilçe, meslek ve şikâyetin ayrıntısı bir araya gelince kişi kolayca tanınabilir. Araca göndermeden önce şu adımları uygulayın:
Ad, telefon, e-posta, adres, T.C. kimlik numarası ve sipariş numarası gibi doğrudan tanımlayıcıları silin ya da ‘Müşteri A’ gibi takma adlarla değiştirin.
Tarihleri ay düzeyine, adresleri il düzeyine indirin; nadir meslek ya da durumları genelleştirin.
Analiz için tek tek kayıtlar yerine özet tablolar gönderin (ör. ‘İstanbul, 25-34 yaş, son üç ayda ikiden fazla sipariş: 120 kişi’).
Takma ad eşleştirme tablosunu araca hiç yüklemeyin; kendi sisteminizde tutun.
Takma ad kullanmak riski azaltır ama veriyi anonim yapmaz, çünkü eşleştirme anahtarı sizde durur. KVKK rehberi de bu sistemlerle bilgi paylaşırken kişi adı, tarih ve konum gibi ayrıntılar yerine mümkün olduğunca anonimleştirilmiş ve genelleştirilmiş ifadeler kullanılmasını tavsiye ediyor.
Pratik öneri: Ekibinize bir göndermeden önce bak alışkanlığı kazandırın. Metni yapay zekâya yapıştırmadan önce içinde bir kişinin adı, numarası ya da tanınmasını sağlayacak bir ayrıntı var mı, on saniye kontrol edin. Varsa önce temizleyin.
Kurumsal sürümler ve veri saklama ayarları neyi değiştirir?
Kurumsal sürümler, verinin model eğitiminde kullanılmamasını ve sözleşmeyle korunmasını sağlar; ama verinin yurt dışında işlenmesini tek başına ortadan kaldırmaz.
OpenAI, işletme verisi sayfasında ChatGPT Business, Enterprise, Edu ve API platformundaki girdi ve çıktıların varsayılan olarak modellerini eğitmek ya da geliştirmek için kullanılmadığını belirtiyor.
Microsoft’un Copilot gizlilik belgesine göre istemler, yanıtlar ve Microsoft Graph üzerinden erişilen veriler temel dil modellerini eğitmek için kullanılmıyor; aynı belge AB dışındaki müşterilerin sorgularının ABD, AB ya da başka bölgelerde işlenebileceğini de yazıyor.
Bu iki bilgi birlikte okunmalı: Eğitimde kullanılmamak önemli bir güvencedir, ama veri yine de yurt dışındaki sunuculara gidebilir. Bu yüzden kurumsal sürüm seçmek, KVKK’nın 9. maddesine uyum ihtiyacını ortadan kaldırmaz.
Bireysel ve ücretsiz sürümlerde koşullar farklıdır. Bazı araçlarda sohbetlerin model geliştirmede kullanılmasını kapatan ya da sohbet geçmişini tutmayan ayarlar var; ayarın adı ve kapsamı araca göre değişiyor. KVKK rehberi de kullanıcılara gizlilik ayarlarını gözden geçirmeyi ve veri paylaşımını sınırlayan seçenekleri etkinleştirmeyi öneriyor. Bir aracı seçmeden önce şu soruların cevabını alın:
Verilerim model eğitiminde kullanılıyor mu, bu kapatılabiliyor mu?
Sohbetler ve dosyalar ne kadar süre saklanıyor, yönetici silebiliyor mu?
Veriler hangi ülkelerde işleniyor, alt hizmet sağlayıcılar kimler?
Veri işleme sözleşmesi ve yurt dışına aktarım için hangi güvence sunuluyor?
Yönetici paneli, kullanıcı yetkilendirmesi ve erişim kayıtları var mı?
Çalışanlar için yapay zekâ kullanım politikası nasıl hazırlanır?
Bir sayfalık, örnekli ve herkesin anlayacağı bir politika, uzun ama okunmayan bir yönergeden daha etkilidir. Kanun, veri sorumlusunun kişisel verilerin hukuka aykırı işlenmesini ve bunlara hukuka aykırı erişilmesini önlemek için gerekli teknik ve idari tedbirleri almasını istiyor (6698 sayılı Kanun md. 12); çalışan politikası bu idari tedbirlerin temel parçasıdır.
Onaylı araçlar: Hangi yapay zekâ araçları, hangi hesapla (kurumsal hesap) kullanılabilir?
Veri sınıfları: Hiç yüklenmeyecekler (T.C. kimlik numarası, sağlık verisi, ödeme bilgisi, şifre), anonimleştirildikten sonra yüklenebilecekler ve serbest olanlar (kamuya açık bilgiler, kendi ürün metinleriniz).
Örnek durumlar: Müşteri şikâyetini özetletmek, kampanya segmenti çıkarmak, toplantı notunu düzenletmek için doğru ve yanlış kullanım örnekleri.
Çıktı kontrolü: Yapay zekâ çıktısı müşteriye gitmeden önce bir kişi tarafından okunur.
Bildirim yolu: Yanlışlıkla kişisel veri yüklendiğinde kime ve ne kadar sürede haber verilecek?
Eğitim ve güncelleme: Politikayı yılda en az bir kez ve yeni bir araç eklendiğinde gözden geçirin.

Pratik öneri: Politikayı yazmadan önce ekibinize anonim bir soru sorun: Son bir ayda hangi yapay zekâ araçlarını, ne için kullandınız? Yöneticinin bilmediği araçlar çıkabilir; politikayı gerçek kullanıma göre yazmak uyumu kolaylaştırır.
Müşterilerinize yapay zekâ kullanımını nasıl anlatmalısınız?
Müşteri verisini yapay zekâ ile işliyorsanız aydınlatma metniniz bunu yansıtmalı: hangi amaçla, hangi hizmet sağlayıcılarla ve yurt dışına aktarım varsa hangi dayanakla. Kanun’un 10. maddesi; veri sorumlusunun kimliğini, işleme amacını, verinin kimlere ve hangi amaçla aktarılabileceğini, toplama yöntemini ve hukuki sebebini ve ilgili kişinin haklarını bildirmeyi zorunlu tutuyor. KVKK’nın yapay zekâ rehberi de şeffaflığı ayrı bir başlık olarak ele alıyor. Sitenizde yapay zekâ destekli bir sohbet asistanı kullanıyorsanız, kullanıcının bir yapay zekâ ile yazıştığını baştan bilmesini sağlayın. E-posta pazarlamasında izin ve aydınlatma tarafını GDPR ve KVKK Uyumlu E-posta Pazarlaması yazımızda anlattık.
En sık yapılan hatalar
Ücretsiz bireysel hesapla iş yapmak. Çalışanın kişisel hesabıyla müşteri verisi işlemek; sözleşme, yönetici kontrolü ve saklama ayarı olmadan veri göndermek demektir.
Adı silince anonim sanmak. Diğer ayrıntılar kişiyi tanınabilir kılıyorsa veri hâlâ kişiseldir ve Kanun kapsamındadır.
Kurumsal sürümü tek başına yeterli sanmak. Eğitimde kullanılmama güvencesi yurt dışına aktarım kurallarını ortadan kaldırmaz; sözleşme ve bildirim adımları yine gerekir.
Özel nitelikli veriyi araca yüklemek. Hasta notlarını, sağlık bilgisini ya da biyometrik veriyi genel amaçlı bir araca yüklemek en yüksek riskli kullanımdır. KVKK rehberi de sağlık, finans ve hukuki süreçlere ilişkin hassas bilgilerin bu sistemlerle paylaşılmasından kaçınılmasını öneriyor.
Ritz Marketing olarak pazarlama süreçlerinizde yapay zekâyı veri kurallarına uygun biçimde kullanmanız için araç seçimi ve süreç tasarımında destek veriyoruz. Süreçlerinizi birlikte gözden geçirmek için dijital iş geliştirme ve danışmanlık hizmetimize, güvenli içerik üretimi için yapay zekâ içerik üretimi hizmetimize göz atabilir ya da bizimle iletişime geçebilirsiniz. Hukuki değerlendirme için ise bir KVKK uzmanıyla çalışmanızı öneririz.
Sıkça Sorulan Sorular
ChatGPT gibi bir araca müşteri bilgisi yazmak KVKK’ya aykırı mı?
Kendiliğinden yasak değil, ama bir veri işleme faaliyetidir ve şartları sağlanmalıdır: hukuki sebep, aydınlatma, veri güvenliği ve yurt dışına aktarım dayanağı. Bireysel bir hesapla, sözleşme ve güvence olmadan müşteri verisi yüklemek bu şartları karşılamakta zorlanır. Mümkünse veriyi anonimleştirin ya da sözleşmeli kurumsal bir sürüm kullanın.
Yapay zekâ için müşteriden açık rıza almak yeterli mi?
Yurt dışına aktarımda açık rıza, yalnızca arızi aktarımlar için öngörülen istisnalardan biridir ve kişinin olası riskler hakkında bilgilendirilmesini gerektirir. Düzenli iş süreçleri için standart sözleşme gibi uygun güvencelere dayanmak daha sağlam bir yoldur. Açık rıza her an geri alınabildiği için bütün süreci ona bağlamak da risklidir.
Türkiye’de sunucusu olan bir araç kullanırsam sorun biter mi?
Yurt dışına aktarım konusu büyük ölçüde çözülür, ama diğer yükümlülükler devam eder: hukuki sebep, aydınlatma, veri güvenliği ve hizmet sağlayıcıyla veri işleme sözleşmesi. Ayrıca aracın arka planda yurt dışındaki bir modeli ya da alt hizmet sağlayıcıyı kullanıp kullanmadığını mutlaka sorun.
Çalışan yanlışlıkla müşteri listesini yüklediyse ne yapmalıyım?
Önce yüklenen içeriği ve aracın saklama ayarlarını kontrol edin, mümkünse sohbeti ve dosyayı silin, olayı tarih ve ayrıntılarıyla kayda geçirin. Durumun veri ihlali sayılıp sayılmayacağını ve Kurul’a bildirim gerekip gerekmediğini bir uzmanla hızla değerlendirin; ihlal bildirimlerinde süreler kısa olduğundan beklemeyin.
KVKK’nın yapay zekâ rehberi bağlayıcı mı?
Rehber, Kanun’un yapay zekâ sistemlerinde nasıl uygulanacağına dair yol gösterici bir belgedir; bağlayıcı olan 6698 sayılı Kanun ve ilgili yönetmeliklerdir. Yine de rehber Kurum’un bakış açısını gösterdiği için, bir şikâyet ya da inceleme hâlinde hangi beklentiyle karşılaşacağınızı anlamanın en iyi yoludur.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Kişisel veri işleme süreçleriniz için bir KVKK uzmanına ya da avukata danışmanızı öneririz.
Kaynaklar
KVKK: Üretken Yapay Zekâ ve Kişisel Verilerin Korunması Rehberi (15 Soruda), Kasım 2025
KVKK: 6698 Sayılı Kanunda Yapılan Değişiklikler Hakkında Kamuoyu Duyurusu
KVKK: Standart Sözleşme Bildirim Modülü Hakkında Kamuoyu Duyurusu, 25 Ekim 2024
Microsoft Learn: Microsoft Copilot için veri, gizlilik ve güvenlik













